![]() |
Grubumuza Bağlı Siteler İçinde İçerik
Araması Yapınız
Özel Arama
|
| Nörobiyoloji |
BEYİN VE NÖROBİYOLOJİ
Dr. Ayhan
CÖNGÖLOĞLU
19. yüzyılın başlarında Gall'ın öncülük ettiği phrenology akımı; zihinsel
süreçlerin beyinden kaynaklanan biyolojik bir temeli olduğunu ileri sürmektedir.
Bu görüşe göre beyin üniter bir organ olmayıp, her biri özgül bir zihinsel
süreçle ilintili en az 35 değişik merkezin toplamından oluşmaktadır.
Flourens, hayvan beyinlerinin değişik bölgelerini çıkararak bu bölgelerin
hayvanın davranışlarıyla ilintisini araştırmış ve bu deneyler sonucunda;
zihinsel süreçlerin belli bir bölgeye yerleştirilemeyeceğini, zihinsel
süreçlerin beynin bütün bölgelerinin (özellikle de ön beyin) katılımıyla
gerçekleştiği sonucuna varmıştır.
Beyin ve davranış arasındaki ilişkiyi tanımlayan üç tane temel model vardır:
Birinci model davranışsal anatomi üzerine oturtulmuştur ve nörobiyolojik
sistemler modeli olarak bilinir. Bu modelde sinir sisteminin yapısal parçaları
arasındaki bağlantılar ve yolaklar arasındaki ilişki üzerinde durulur ve bu
sistem bireysel semptomları tanımlamak için oldukça uygundur. Modern görüntüleme
teknikleri gelecekte bu modelin belki de daha ayrıntılı araştırılmasını
sağlayacaktır. İkinci model endokrinolojik-farmakolojik model olarak bilinir. Bu
model modern biyolojik psikiyatrinin son yıllardaki en büyük dayanağı olmuştur.
Özgün nörotransmitter değişikliklerin psikiyatrik bozukluklar oluşturduğunu
varsaymaktadır. Bu model faydalı olmakla birlikte sinirsel ileti sistemlerinin
işleyişinin karmaşıklığını ve sinir sistemindeki elektrik şemasını görmezden
gelmiştir. Reseptör sistemleri ve ikincil mesajcı sistemler gösterilmeye
başlandıkça bu modelin değeri düşmüştür. Üçüncü model hücresel modeldir.
Bilginin sinir hücreleri arasında iletilmesi sırasındaki hücresel mekanizmalar
üzerine odaklanmıştır. Hücresel model öğrenme ve bellek fonksiyonlarını
tanımlama potansiyeline sahiptir. Ayrıca, bazı psikiyatrik bozukluklar için
farmakolojik uygulamalar ile ilgili yeni yolaklar öne sürmektedir.
|
|