 |
|
|
 |
Prof.Dr.
Okay VURAL
Başağrısı toplumun büyük kesiminde görülebilen ve insanların büyük çoğunluğunun
hayatlarının değişik dönemlerinde karşılaştığı ve çare aradığı bir problemdir.Başağrılı
insanları en çok endişelendiren bu ağrıya sebep olabilecek faktörler özellikle
beyin tümörü korkusudur. Başağrılı insanlar sıklıkla beynimde bir tümör mü var
korkusuna kapılırlar.Ancak başağrısı nadiren ciddi bir hastalığın özellikle
beyin tümörünün haberci belirtisi olarak ortaya çıkar.Başağrısında doktorun en
önemli hedefi başağrısına sebep olan ciddi bir hastalık varsa öncelikle onu
belirlemek ve tedavi etmektir,Başağrısı çoğu kez kafada ve çevresinde
bulunan(boyun gibi) kasların gerilmesine veya bazı hafif hastalıklara bağlıdır.Başağrısının
toplumda sık görülen önemli bir sebebide Migrendir.
BAŞAĞRILARI
* Migren
* Gerilim tip başağrısı
-Arada bir gelen
-Kronik
* Küme Başağrısı
* Travma sonrası başağrısı
* Diğer iyi huylu başağrıları
Eksersize bağlı
İlaçlara bağlı
Yiyecek ve alkole bağlı
* Yapısal sebeplere bağlı başağrıları
-Beyin tümörleri
-Hidrosefali
-Boyundun gelen ağrılar
-Sinüzit
-Temporal arterit
-Beyin damar hastalıkları
-Beyin kanamaları
-Menenjit
-Yüz ve diş ağrıları
-Tansiyon yüksekliği
-Beyin damarlarındaki yapısal bozukluklar
BEYİN TÜMÖRLERİ
Başağrısı beyin tümörlerinde sık görülen bir belirtidir.Ancak başağrılı
hastalarda beyin tümörü görülmesi nadirdir.Büyüme gösteren kitlelerde ağrı daha
çok görülür.Ayrıca beyin tümörlü hastalarda başağrısı yalnız olmaz.Çoğu kez
epilepsi veya başka belirti ve muayene bulguları vardır.
BEYİN DAMAR HASTALIKLARI,BEYİN KANAMALARI,MENENJİT
Bu hastalıklarda şiddetli başağrısına yol açar.Ancak bu hastalıklardada
başağrısı ile birlikte olan başka belirtler olduğu gibi muayenede de bazı
bulgular saptanır.Özellikle akut şiddetli başağrısı olarak bilinen kişinin
hayatında ilk kez olan veya kişi tarafından hayatımın en kötü başağrısı olarak
tanımlanan ve bir kaç saat veya 1-2 günden beri mevcut olan şiddetli ağrılar
önemli olabilir.Böyle durumlarda mutlaka doktora başvurmak uygun olur,
KÜME BAŞAĞRISI
Bazı özellikleri ile migrene benzer.Ancak farklı yönleri vardır.Ağrı daha kısa
sürer.Daha çok göz etrafındadır.Ağrı sırasında Gözde yanma,kızarıklık sulanma
olur.Burundan akıntı olabilir.Ağrılar daha çok peryotlar halinde gelir.Kriz
dönemi bir kaç hafta sürer sonra geçer.Bir süre sonra yine tekrarlar.Genellikle
aynı mevsimlerde tekrarlama eğilimi gösterir.Tedavisinde kullanılan bir çok ilaç
vardır.
HİPERTANSİYON
Tansiyonun ani ve çok yükselmesi başağrısına sebep olablilir.Özellikle diastolik
[küçük tansiyonn) belli bir seviyenin üstüne aniden çıkması başağrısına yol
açabilir.Uzun zamandan beri olan tansiyon yüksekliği ve tansiyondaki orta veya
hafif derecede yükselmeler çoğunlukla başağrısına sebep olmaz.
EKSERSİZLE OLAN BAŞAĞRILARI
Bazı insanlarda eksersiz sırasında başağrısı olabilir.Korkulacak bir durum
değildir.Ancak bir insanın hayatında ilk kez eksersiz sırasında başağrısı olmuş
ise doktora baş vurması iyi olur.Aynı şeyler cinsel ilişki sırasında olan
başağrıları içinde geçerlidir.
GERİLİM TİP BAŞAĞRISI
Çoğunlukla psişik bazı sebeplerle olan bir başağrısıdır.Kafada uyuşma ,kafada
sıkışma hissi ensede gerginlik gibi belirtiler olur.Sık görülen bir başağrısı
tipidir.Bütün gün devam edebilir.Bulantı, kusma,ses ve ışıktan rahatsız olma
özelliği değildir.Tedavisinde kullanılan bir çok ilaç vardır.
MİGREN
Başağrısı bir kısım insanda ise migren diye adlandırılan bir hastalığın bir
parçası olarak görülür. Migren bir çok değişik belirtinin bir arada görüldüğü
bir rahatsızlık olup bu belirtiler kişiden kişiye farklılıklar gösterebilir. Bir
belirtiler topluluğu şeklinde görülen migrende çoğu kez özellikleri olan bir baş
ağrısı vardır.Kişiyi en fazla rahatsız eden bir özellik olduğu için migren çok
şiddetli başağrısının diğer bir ismi olarak algılanmaktadır.Ancak başağrısı her
zaman çok şiddetli olmayabileceği gibi nadiren de olsa başağrısı içermeyen
migrenler olabilir. Seyrek görülen bazı migren tiplerinde ağrı değişik yerlerde
örneğin gözlerde,göğüs bölgesinde veya karında olabilir.Migrenli kişileri
şüphesiz en fazla rahatsız eden ve bazı kez günlük işlerini ve görevlerini
aksatabilen veya tam engelleyen temel özellik baş ağrısıdır Bu bakımdan migren
en basit şekilde tekrarlayıcı özellikli bir başağrısı olarak
tanımlanabilir..Ancak migreni sadece bir baş ağrısı olarak algılamamak
gerekir.Genellikle bir grup belirtiye eşlik eden bir durum olarak ortaya
çıkar.Ancak başağrısı kişiyi ençok rahatsız eden özellik olduğu için genellikle
migren ile şiddetli başağrısı özdeşleşmekte ve haklı olarak migren denince akla
başağrısı gelmektedir.
MİGREN BAŞAĞRISININ ÖZELLİKLERİ
Migrenli kişilerin büyük çoğunluğunda baş ağrısı en azından atağın(krizin)
başlangıcında başın bir tarafından başlar.Daha sonraları bir kısım hastada her
iki tarafı tutar.Bu özelliği sebebi ile yarım baş ağrısı olarakta bilinir.Ancak
yarım baş ağrısı kesin bir kaide değildir.Enseden veya alından başlayan veya iki
taraflı başlayabilen migren başağrıları da vardır.Ağrı zonklayıcı
niteliktedir.Alın veya şakakların küçük bir bölgesinden başlar.Zonklayıcıdır
giderek şiddetlenir ve genişler kafa yarısını veya tamamını etkiler.Ağrının
şiddeti ve süresi değişkendir.Çok şiddetli olabileceği gibi orta veya hafif
şiddette olabilir. Ataklar birkaç saat ile 3 gün kadar arasında değişen
sürelerde devam edebilir.
Beraberinde bulantı veya bulantı ile birlikte kusma,ışık ve gürültüden sesten
rahatsız olma vardır.Bazı hastalarda ishal görülebilir.Normal ışık ve sesler çok
rahatsız edici olabilir.Bu yüzden bir kısım hastalar karanlık ve sessiz bir
odada yatmayı tercih ederler.1-2 saatte en şiddetli dönemine ulaşır.Daha sonra
giderek hafifler.Ağrı esnasında sinirli sıkıntılı olan hastalar ağrının geçmesi
ile rahatlar sakinleşir hatta bazı hastalarda sevinçli bir durum olabilir
iştahları açılabilir.
MİGRENİN TİPLERİ VARMIDIR?
Değişik migren tipleri vardır.Haberci belirtili migren ve haberci belirtisiz
migren en sık rastlanan tiplerdir.Haberci belirtisiz olan daha sık
görülür.Haberci belirtili olanda(auralı migren)baş ağrısı öncesinde bazı
belirtiler olur.Bunlar daha çok görme ile ilgilidir.Karanlık nokta,görme
alanında zikzaklar veya parlayan ışıklar olabilir.Bazı migrenliler başağrısı
öncesinde sanki bir tül perde oluştuğundan veya dış aleme buzlu cam arkasından
bakar gibi bir duruma girdiklerini ifade ederler.Daha seyrek olarak vücudun bir
tarafında uyuşma veya güçsüzlük bazende konuşma bozukluğu olur.Bu haberci
belirtilerden sonra baş ağrısı başlar.Migren hastalarının büyük çoğunluğunda ise
bu haberci belirtiler olmadan baş ağrısı ve diğer buna eşlik eden belirtiler
başlar.Bu örnek migren haberci belirtisiz migren olarak adlandırılır(aurasız
migren veya mutad migren).
MİGREN NEDİR? MİGREN SIRASINDA NELER OLMAKTADIR? SEBEBİ NEDİR?
Migren tehlikeli bir hastalık değildir.Kişiyi sakat bırakabilen veya ölüme yol
açan bir hastalık hiç değildir.Gerçi tedavi edilmeyen ve dolayısiyle sık migren
atağı geçiren kişilerde beynin küçük damarlarında tıkanmalar olabileceği ve
bununda hastalarda bazı bozukluklara yol açabileceği bilinmektedir.Ancak bu çok
seyrek bir durumdur.Migren baş ağrısının bir diğer ismide vasküler yani damarsal
baş ağrısıdır.Vasküler terimi kan damarlarını ifade eder .Bu damarlar kalpten
beyine kan taşıyan ana damarlar ile bunların dallarını kapsar.Beyne giden
damarlarda önce bir daralma olur.Bu daralma döneminde haberci belirtiler olur.Bu
daralmadan sonra damarlar genişler .Damarların duvarı gerilir ve bu sırada
salınan bazı kimyasal maddeler sinirleri uyarır ve ağrı oluşur.Ancak günümüzde
migreni başlatan faktörün kesin olarak ne olduğu bilinmemektedir.Sebep belli
değildir.Bazı kimyasal maddelerin bu işte önemli rol aldığı kabul
edilmektedir.Beyinde Nörotransmitter adı verilen uyarı iletiminde görevleri olan
bir kısım kimyasal maddelerin azalması veya etkilerinin gücünde azalma başka
kimyasal maddelerde(nörotransmterlerde) etki artımına sebep olabilir.Bu kimyasal
maddeler arasındaki çok ince dengenin bozulması migrende önemli rol
oynamaktadır.Ancak bu dengenin neden bozulduğu henüz bulunamamıştır.Bu kimyasal
maddelerden özellikle serotonin isimli madde önemli olup damarlar üzerindeki
etkide önemli görevi vardır.
MİGRENİ BAŞLATABİLEN FAKTÖRLER VARMIDIR?
Migren değişik kimyasal maddelerin açığa çıkması ve bir çok sistemin yer aldığı
bir rahatsızlık olması özelliği ile bir çok faktör tarafından
başlatılabilir.Ancak bir hastada etkili olan bazı faktörler diğer hastalarda
başlatıcı olmayabilir.Hastalar bu gibi faktörlere durumlarına bağlı olarak
değişken derecelerde hassasiyet gösterirler.Bu faktörlere cevap aynı hastada
değişiklikler gösterebilir.Yani migreni başlatabilen bir faktör aynı kişide o
kişinin o anki durumuna bağlı olarak migren ağrısını başlatırken yine aynı
hastada başka zaman başlatmayabilir.Tetikleyici faktörlerin etkili olabilmesi
için hastanın buna hazırlıklı olması gerekir.Bütün bu değişkenliklere rağmen
herhangi bir hastada tetikleyici faktörlerin ortaya konması ve mümkün olduğunca
bunlardan sakınılması önemlidir.Bu faktörler iyi kontrol edilirse tedavi dahada
kolaylaşır.
Migreni tetikleyen, bir başka deyişle migrenin başlamasına sebep olabilen
başlıca faktörler; stres,hormonal değişiklikler,diyet faktörleri,uyku düzeni,
iklimsel değişiklikler ve kişisel bazı alışkanlıklardır
Stres ve duygular:Emosyonel olaylar migrenin başlamasında önemli role
sahiptirler.Uzamış stres,bastırılmış veya içe atılmış düşmanlık duyguları ve bir
çok duygusal ve kişisel faktörler bir çok migren hastasında önemlidir.Özellikle
öfke ve üzüntü gibi duygular ifade edilmeleri veya dışa vurumları mümkün olmazsa
birikerek bir migren atağını başlatabilirler.Stres önemli olmakla beraber bir
kısım hastada stres geçtikten veya hafiflerken migrenin başladığını ifade
ederler. Mesela tatilin ilk günü(tatil baş ağrısı) veya yoğun bir haftanın
sonunda baş ağrısı başlayabilir.Bu durumun muhtemelen stres ortamında devamlı
bir vazokonstriksiyon(damarlarda sıkışma ,daralma) olması ve bunu damar
tonusunda bir gevşemenin izlemesi ilgili olduğu kabul edilmektedir. Damarların
gevşemesi bir diğer deyişle genişlemesi sonucu başağrısı başlamaktadır. Netice
olarak stres,depresyon,sıkıntı,öfke ve aynı zamanda ağır streslerden sonra
rahatlama migren ağrılarını başlatabilir.
Hormonal değişikliler:Migrenli bayanların yaklaşık %70 inde ataklar adet
döneminde sıklaşır ve şiddetleri artar.Bazı bayanlarda ise migren krizleri
sadece adet dönemlerinde olur.Bir kısım bayan hastalarda özellikle menstruasyon
sırasında olan ağrılarının daha şiddetli olduğunu ifade ederler.Bir çok bayan
hastada özellikle gebeliğin ilk 3 ayında ağrı çekmez.Östrojen hormonu
seviyelerindeki oynamaların tetikleyici faktör olabileceği kabul edilmektedir.
Doğum kontrol haplarındaki veya menopoz için kullanılan hormonlardaki östrojen
tetikleyici olabilir.Menopoza girmiş migrenli hastalarda mecbur olunmadıkça
hormonal ilaçlardan kaçınılmalı kullanılacaksa östrojen mümkün olan en az
seviyede tutulmalıdır.
Diyet faktörleri ve bazı ilaçlar:Yiyecek ve içeceklerde bulunan bazı maddeler
damarlar üzerine direkt etki ederek onları genişletir ve böylece migreni
başlatabilirken bir kısım maddelerde daha ziyade dolaylı yoldan etki ederek bazı
refleks yollar ile ağrıyı başlatabilrler.Mesela alkol direkt etki ederken kafein
ve nikotin gibi maddeler dolaylı yoldan etki etmektedirler.
Sıklıkla migren başlatabilen yiyecekler
Alkol
Eski peynirler
Nitrat ihtiva eden yiyecekler:
(Salam sucuk ve sosis gibi yiyecekler)
Kabuklu yiyecekler:
(ayçiçeği çekirdeği kabak çekirdeği susam gibi)
Çikolata
Kafeinli içecekler*
Nikotin*
Monosodyum glutamat içeren yiyecekler:
(Çin yemekleri gibi)
Dondurma
*Bunların aşırı alımından sonra beyin damarlarında tepkisel genişleme olabilir
Aşağıda verilen şekilde bir diyet listesine uymak migren ataklarından sakınmada
faydalı olabilir.
Müsaade
edilenler
sakınılması gerekenler
içecekler
Dekafeine kahve,meyve suları,soda.
Kahve çay kola gibi kafeinli içecekler günde 2 fincanı geçmemelidir.
Çikolata,kakao,alkollü içecekler
Et cinsi
Donmuş veya taze her türlü et
İşlemden geçirilmiş,konserve veya eskimiş etler salam sucuk ve sosis gibi
yiyecekler,tuzlanmış ve kurutulmuş balık vs nitrit nitrat ve tyramine ihtiva
eden her türlü yiyecek
Süt ve süt mamulleri
süt,yoğurt,peynir(ancak bazı peynir cinsleri yenmemelidir)
çikolatalı süt
Peynir:eski peynir,rokfor ve cheddar tipi peynir,italyanların mozeralla isimli
peyniri
Ekmek ve tahıl türü
Peynir ihtiva etmeyen her türlü ekmek kepek,buğday yulaf ezmesi cornflakes
pirinç ve mamuller vs.
Peynir ihtiva eden ekmek ve krakerler
Kakaolu kek,ekşi mayadan yapılan ekmek
Çikolata veya fındık fıstık ceviz gibi kuru yemişleri ihtiva eden ekmek ve tahıl
mamulleri
Bitkisel yiyecekler
Sakınılmnası gerekenler dışındaki her türlü bitkisel yiyecek
pancar,mercimek,bezelye bakla,soğan,zeytin
Meyve
Sakınılması gereken dışındaki bütün meyveler mesele kaysı elma armut,ananas
vesaire
avokado,incir,kuru üzüm kırmızı erik
şekerli yiyecekler
şeker,bal vs
çikolata ve çikolatalı şekerlemeler
keçi boynuzu
Muhtelif yiyecekler pizza,dondurma,soya sosu,monosodyum glutamat ihtiva eden
yiyecekler örneğin çin yemekleri kabuklu yiyecekler,ve tohumlar: özelliklesusam
ve ay çiçeği ve kabak çekirdeği,yer fıstığı
Turşu ve salamura halindeki yiyecekler
Yemek yemede genel olarak dikkat edilmesi gerekenler:
*Günde 3 öğün hatta daha sık yiyiniz ancak bunlar az az olmalı
*Uzun süre aç kalmaktan kaçınınız
*Aşırı karbonhidrat,yağ,protein veya şekerden kaçının
*Herşeyde vasat durumda olun aşırılıktan kaçının
İlaçlar:
*Bazı ilaçlar özellikle migrene yatkınlığı olan kimselerde baş ağrısına yol
açabilirler. *Reserpin,doğum kontrol hapları,damar açıcılar,bazı diüretikler(idrar
söktürücüler),astmada kullanılan teofilin ve aminofilin içeren ilaçlar.Ayrıca
uzun süre ergotamin ve amfetamin kullanımı ve bunların ani kesimi.Ağrı
kesicilerin gereksiz uzun süre ve devamlı kullanımının devamlı hergün olabilen
bir başağrısına sebep olabileceği unutulmamalıdır.
Uyku:
*Fazla uyku ve uykusuzluk migreni provake edebilir.Yani migren krizini
başlatabilir.
İklim değişiklikleri:
*Bazı migren hastaları iklim ve hava değişikliklerinden etkilenebilirler,İnsanı
kötü yönde etkileyen hava durumları olduğu bilinmektedir. Bunun negatif ve
pozitif iyon yükü ile ilgili olabileceği söylenmektedir.
Kişisel alışkanlıklar,kokular vs:
*Sigara migreni provoke etmemektedir. Fakat küme baş ağrısı denen başka bir baş
ağrılı hastalıkla yakın bağlantısı vardır.Bazı ağır kokular migreni provake
edebilir bu durumlardan kaçınılmalıdır.
Yukarda bildirilen faktörlerin bir kısmının etkisi tartışılabilir.Ancak bu
faktörleri bilmek ve sakınılması gerekenlerden mümkün olduğunca sakınmak iyi bir
tedavi planında hem hasta hemde doktora yardımcı olabilir.İyi bir diyet ve
sağlıklı yaşam alışkanlığı edinmek,uygun eksersizler yapmak uygun
dinlenmek,sağlığı bozduğu bilinen alışkanlıklardan kaçınmak bir çok hastada
yardımcı olur.
MİGRENİN SEYRİ VE TEDAVİSİ
Migren genellikle 16-35 yaş arası başlar.50 yaş civarında sıklığı azalmaya
başlar.Kadınlarda menstruasyonla ilgili migren menopozda kaybolur.Bazı
istisnalar hariç migren ileri yaşlarda problem olmaz.Migren tanısı mutlaka
ilgili uzman hekim tarafından konur.Başağrısına sebep olabilecek bir çok faktör
olabileceği bunların bir kısmının tehlikeli olabileceği unutulmamalı ve teşhis
için mutlaka konunun uzmanına başvurulmalıdır.Migren ağrısını taklid edebilen
bazı ciddi durumların olabileceği ve bunların ayırımının ancak uzman hekim
tarafından yapılabileceği unutulmamalıdır.Migren tedavisi olan bir hastalıktır.
Tehlikeli, insan hayatını riske sokan bir hastalık değildir.Çeşitli formlarda
bir çok ilaç başarı ile migren tedavisinde kullanılmaktadır.İlaçların bir kısmı
başlamakta olan veya başlamış olan migreni sona erdirmeye yöneliktir.Bu tedaviye
atak tedavisi adı verilmektedir.Bu amaçla bir çok ilaç
kullanılmaktadır.Özellikle son yıllarda Triptan denen ilaçlar atakları sona
erdirmede oldukça başarılı olmaktadır.Bir diğer grup ise tedaviye
yöneliktir.Yani krizleri tamamen kesmeye veya bu krizleri şiddet ,süre ve
sıklığını azaltmaya yöneliktir.Bu uzun süreli bir tedavidir.Unutulmaması gereken
bir noktada verilen bir ilaçtan yararlanılmaması tedavi olunamadı anlamına
gelmez.Zira bu amaçla kullanılan bir çok ilaç mevcuttur.Bir migren ilacından
yararlanmayan hasta başka bir migren ilacına çok iyi cevap verebilir.Hangi
hastaya ne tip tedavi uygulanabileceği ve ne tip ilaçlar verilebileceği
uzmanlığı gerektirir konulardır.İlaçlar doktorun verdiği şekilde ve onun
direktifleri yönünde kullanılmalıdır.Uzman hekim tavsiyesi dışında gelişigüzel
ilaç kullanılmamalıdır.Özellikle ağrı kesicilerin gereksiz yere uzun süre
kullanılmaları hastalarda günlük başağrısı[daily headeche] denen ve hemen hergün
gelen bir başağrısına sebep olabilmektedir.
Migrenli hastalar;
1.Doktorunuzun önerilerini içtenlikle uygulayınız.Tedavi migreninizi bazen tam
geçiremezse bile migren ataklarınızı hayatınızın önemli bir problemi olmaktan
çıkaracaktır.
2.Sedece konunun uzmanı doktorun verdiği ilaçları ve onun verdiği dozda
kullanınız.Kesinlikle etraftan konu komşudan veya konunun uzmanı olmayan
kişilerden öğrendiğiniz , tavsiye edilen ilaçları almayınız.Her migrenli hasta
her ilacı alamaz.Kişiye verilecek ilaçlar kişinin durumu ve varsa diğer
hastalıkları ile uyumlu olmalıdır. Bazı hastaların kullanmalarının yasak
olabileceği ilaçlar olabileceği unutulmamalıdır.Mesela kilolu hastalara
verilmeyecek ilaçlar vardır.Ayrıca her ilacın bir kullanım şekli ve süresi
vardır. ilaçlarınızı yanınızda taşıyınız.
3.Migren tedavisinde kullanılan birçok ilaç vardır.Bir ilaçtan istifade
etmezseniz başka bir ilaçtan istifade edebilirsiniz.Doktorunuzun tayin ettiği
sürelerde kontrole gitmek ve onunla işbirliği yapmak sorununuzu çözecektir.
4.Migren atağı sırasında mümkünse sessiz ve hafif karanlık bir odada başınız
hafif yüksekte yatınız.Gevşek olmaya çalışın ve kendinizi sıkmayın.Sevdiğiniz
dinlendirici bir müzik dinlemek faydalı olabilir.
5.Ataklarınızı kaydediniz.Ayrıca atak başlamadan önce yediğiniz yiyecekleri veya
yaptıklarınızı kaydetmek, müteakip migren ataklarını önlemede yardımcı
olabilir.Migreninizin bir paterni olduğunu yani migreninizi harekete geçiren
bazı faktörler olduğunu bulabilir ve bunu değiştirmekle migreninizi
önleyebilirsiniz.
6.Yukarda yazılı migren provakatörleri sizin migreninizi harekete geçirmiyorsa
onları alabilirsiniz,Yemeklerinizi kaçırmayın, zamanında ancak aşırılığa
kaçmadan yiyin
7.Aşırı uyumayın .Mümkün olduğu kadar düzenli bir yatma ve kalkma düzenine sahip
olun.Bunu hafta sonları da uygulayın.
8.Düzenli eksersiz yapın. Bu migren sıklığını azaltabilir.
9.Stresten kaçının.
ÖZETLE:
Migren sadece bir başağrısından ibaret değildir.Beraberinde hemen daima başka
belirtiler vardır(bulantı,kusma,ses ve ışıktan rahatsız olma gibi).
Migren tehlikeli veya kişileri sakat bırakan bir durum değildir.
Migren tedavisiz bir hastalık değildir.Birçok tedavi alternatifleri vardır.
Tedavide ilgili uzman hekim ile yakın işbirliği yapmak ve yine uzman hekimin
vereceği ilaçları kullanmak esastır.
Her migren tedavi ilacı her migrenli hastada kullanılmaz.Bazı ilaçların bazı
hastalarda kullanılması yasak olabilir bunu da ancak konunun ilgili uzmanı en
iyi bilir.
Doktorunuzun yemek yeme, diyet, uyku düzeni gibi konularda yapacağı önerilere
uyun ve mutlaka ağrı günlüğü tutunuz