|
|
Adleryan Terapi
İnsan Doğasına Bakış: İnsanlar birincil olarak sosyal dürtüler
tarafından güdülenirler. Kadınlar ve erkekler sosyal varlıklar olarak yaşamın
içerisinde birbirleriyle ilişki kurarak, kendilerine özgü bir tarz, yegane
olmayı hedeflerler. Kişiliğin cinsel değil sosyal belirleyicileri üzerinde
durur, ona göre davranış, amaç yönelimlidir. İnsan güdülenmesinin temeli güven
kazanma ve aşağılık duygusunun üstesinden gelmektir.
Temel aşağılık duygusu bizi yeterlilik, üstünlük, güç ve mükemmel olmak için
güdüler. Danışmada 4 temel amaç vardır. Bu amaçlar aynı zamanda terapi sürecinin
4 dönemidirler :
1. Danışan - danışman ilişkisinin sağlanması, empati aracılığı ile danışanın
kendini kabul edilmiş ve anlaşılır olması,
2. Danışanların inançlarını, duygularını, güdü ve amaçlarını anlayarak yaşam
tarzlarının belirlenmesi,
3. Yaşam tarzlarına içgörü sağlatılarak hatalı amaçların ve benliğe zarar verici
davranışların farkına vardırtma,
4. Danışanlara amaçlarını ve seçeneklerini geliştirme, fark ettirmek için yardım
ve değişmesi gereken konularına yönelik eylem programları düzenlemek.
İlişki ( Danışan - Danışman ) : Adleriyen danışma, danışanına hem güven verir
hem de güvenir. Bir üstünün ve bir aşağının olmadığı eşit ilişkiler söz
konusudur. Danışma bir işbirliği sürecidir. Danışan ve danışman aynı sürede
aktiftirler ve ulaşılacak amaçlar konusunda hemfikir olmalıdırlar. Terapi
sürecinde eğer amaçlar net olarak belirlenirse ve terapistle danışan aynı
hedeflerde uzlaşırlarsa verimli olabilir. Danışan ne istemektedir? Bu amaçlara
nasıl ulaşabilir? Bunlara ulaşmasını neler engelleyebilir? Amacına ulaşmak için
sahip olduğu avantajları nasıl kullanabilir? Terapi planı bunları formüle eder.
Danışman danışanın eksiklik ve yetersizliklerinden çok gücünü ve avantajlarını
fark ettirmelidir. Danışanlar ancak kişisel güçlerini ve değişmek için olan
kapasitelerini fark edebilirlerse değişebilir. Adleriyen danışman olumlu
boyutlara vurgu yapan, destekleyici kişidir.
Analiz ve Değerlendirme : Danışan, yaşam tarzını farkedebilmek için duyguları,
güdüleri, inançları ve amaçları üzerinde dikkatini yoğunlaştırmalıdır. Güdüleri
anlamak için duyguları keşfetmek gerekir. Duyguların anlaşılması aynı zamanda
empatiyi ve terapi ilişkisinin kalitesini de arttırır.
Adleriyen terapist duyguların ötesindeki inançları keşfetmeye çalışır. Hatalı
inançlarla yüzleşme, danışanın kendisini rahat hissetmesini sağlatır. Danışman
şu anda varolan yaşam koşullarıyla işe başlar. Danışanın işe karşı sorumluluğu,
sosyal ilişkileri, kendilerine ilişkin duyguları üzerinde odaklaşır. Bireyin
analiz ve değerlendirilmesinde, aile ilişkilerinin de keşfedilmesi gerekir.
Çünkü bunlar kişinin yaşam tarzı oluşturumunu etkilemiştir. Açık uçlu sorular
sorularak danışanın benlik algısını, kardeş ilişkilerini, yaşamdaki önem verdiği
durumlara yönelik tepkilerini ve anahtar yaşam kararlarını anlamaya çalışmak
esastır. Adleiryen danışman yaşamın en erken dönemlerine ilişkin olayları
anlattığı kadar şimdiki yaşamına ve kendisini bakış açısını keşfetmeye çalışır.
Kişinin aile yapısının ve yaşam öyküsünün keşfedilmesi, onun yaşamındaki temel
hataların üstündeki örtüyü kaldırtır. Böylece danışanın şimdiki yaşantısını bu
hataların nasıl etkilediği yorumlanır.
İçgörü Sağlamak : Adleriyen terapist destekleyici olduğu kadar da
yüzleştiricidir. Hatalı amaçlara, benliğe zarar veren davranışlara iç görü
geliştirmek yoluyla danışanı tehdit etmek durumundadır. Danışanın
davranışlarını, amaçlarını anlamasına yardım eder. Gizli amaçlar açığa çıkar.
Böylece danışanın önüne, kendisiyle ilgili doğrulanması gereken bir varsayım
konulmuştur. İçgörü, davranış değişimini sağlatıcı önemli bir güç olmakla
birlikte, har zaman davranış değişiminde bu durum gerçekleşmeyebilir. İçgörü
değişmek için bir adımdır. Fakat bu benlik anlayışını, yapıcı eylemlere dökme
yapılmazsa hiçbir işe yaramaz. İnsanlar içgörü kazanmaksızın da önemli davranış
değişiklikleri yapabilirler.
Yorum : İçgörü kazanma sürecini kolaylaştıran bir tekniktir. Yorum burada ve
şimdi olan davranışlar üzerinde yapılmalı, kişinin amaçlarından kaynaklanan
beklentileri üzerinden yapılmalıdır.
Adleriyen yorum yaşam tarzıyla bağlantılı olarak yapılır. Danışanlar yorumları
kabullenmeye zorlanmazlar. Çünkü bunlar deneysel olarak açık uçlu biçimde ortaya
konmuş, keşfedilmesi gereken davranışlardır. Yorumla, danışanın problem
yaratmada kendi rolünü keşfetmesi ve niçin bu hatalı tarzların hala devam
ettirildiğini fark ederek yaşam koşullarında bu davranışlarını değiştirmesi
istenir.
Yeniden Yönlendirme : Terapinin son safhasıdır. İçgörünün eyleme dökülmesi
anlamına gelir. Adleriyen danışmanın amacı, danışanı daha etkin kılarak yapıcı
davranışlar geliştirmesini hedefler. Kişi, yeni ve daha fazla işe yarar
seçenekler bulmalıdır. Tutumlarına, inançlarına, amaçlarına ve davranışlarına
alternatifler getirmelidir. Risk almaya, yaşamını değiştirmeyi göze aldırmaya,
kendi gücünü iç kaynaklarını ve yaşamını yönetebileceğine cesaretlendirmelidir.
Danışma esnasında danışan kararlar alır, amaçlarını değiştirir. Olmak istediği
kişiymiş gibi hareket etmeye cesaretlendirilir. Böylece kendi kendisine ilişkin
zincirleri kırılmaya çalışılır. Tekrarlayıp durduğu eski tarzlar yerine, etkisiz
davranışlar yerine ortak olmayı öğrenir. Anlaşma terapinin esasıdır. Eğer kendi
kendisiyle yaptığı bu anlaşmayı gerçekleştirebilirse terapi gerçekleşmiş
demektir.
Danışmanın Özellikleri : Farklı popülasyonlar üzerinde etkili olabilmektir.
Çocuklara, ergenlere, üniversite öğrencilerine yönelik yaygın uygulamalar
yapılmıştır. Adleriyen düşünce, grup terapisine elverişlidir. Anne-baba eğitim
grupları düzenlenerek aile eğitim merkezleri açılmıştır. Adleriyen kavramları
eşlerle ve eş grupları ile yapılan evlilik danışmanlığı içinde uygundur.
|
İlişkili Reklamlar |
|
|
|